Şəkərli diabet hazırda dünyada milyonlarla insanı təsir edən ciddi bir xroniki xəstəlikdir. Lakin, sevindirici haldır ki, bir çox hallarda onun qarşısını almaq və ya başlamasını ləngitmək mümkündür. 15 illik təcrübəmə əsaslanaraq, şəkərli diabetdən qorunmağın 5 qızıl qaydasını sizinlə bölüşürəm. Bu qaydalara əməl etmək sağlam həyatınıza böyük töhfə verəcəkdir.

1. Sağlam Qidalanma Vərdişləri Yaradın:
Qidalanma şəkərli diabetin inkişafında əsas amillərdən biridir. Rafinə olunmuş şəkər, işlənmiş qidalar, trans yağlar və yüksək kalorili içkilər insulin müqavimətini artırır və piylənməyə səbəb olur. Bunun əvəzinə, liflə zəngin karbohidratlara (tam taxıllı məhsullar, tərəvəzlər, meyvələr), sağlam zülallara (yağsız ət, balıq, toyuq, paxlalılar) və doymamış yağlara (zeytun yağı, avokado, qoz-fındıq) üstünlük verin. Şirin qazlı içkilərdən və qida rasionunuzdan artırılmış şəkər tərkibli məhsullardan uzaq durun. Porsiyaların ölçüsünə diqqət yetirin və müntəzəm fasilələrlə kiçik yeməklər qəbul edin.

2. Fizik Aktivliyi Həyat Tərzinizin Bir Hissəsinə Çevirin:
Müntəzəm fiziki aktivlik, insulin həssaslığını artıraraq qan şəkərinin tənzimlənməsinə kömək edir. Eyni zamanda, arıqlamağa və ürək-damar sağlamlığını yaxşılaşdırmağa da yardımçı olur. Həftənin əksər günləri ən azı 30 dəqiqə orta səviyyəli fiziki aktivlik (sürətli gəzinti, üzgüçülük, yüngül qaçış, velosiped sürmək) edin. Oturaq həyat tərzindən uzaq durun və hər imkan düşdükdə hərəkət edin. Məsələn, lift əvəzinə pilləkənlərdən istifadə edin.

3. Sağlam Çəkinizi Qoruyun və Piylənmədən Uzaq Durun:
Artıq çəki və piylənmə, xüsusilə də qarın bölgəsindəki artıq yağ, tip 2 diabetin əsas risk faktorlarından biridir. Çəkinizi normal diapazonda saxlamaq üçün qidalanma və fiziki aktivlik qaydalarına əməl edin. Hətta cüzi çəki itkisi belə (bədən çəkisinin 5-7%-i) diabet riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Bədən Kütlə İndeksinizi (BKİ) bilmək və onu optimal səviyyədə saxlamaq üçün həkiminizlə məsləhətləşin.

4. Stressi İdarə Etməyi Öyrənin və Kifayət Qədər Yuxu Alın:
Xroniki stress orqanizmdə kortizol kimi hormonların səviyyəsini artırır ki, bu da insulin müqavimətinə və qan şəkərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Stressi idarə etmək üçün yoqa, meditasiya, dərin nəfəs məşqləri və ya hobbi ilə məşğul ola bilərsiniz. Həmçinin, yetərli miqdarda, yəni gündə 7-8 saat keyfiyyətli yuxu almaq bədənin optimal fəaliyyəti və qan şəkərinin tənzimlənməsi üçün vacibdir. Yuxu çatışmazlığı da insulin müqavimətini artıra bilər.

5. Müntəzəm Tibbi Müayinələrdən Keçin:
Risk qrupuna daxil olan insanlar (ailəsində diabet olanlar, artıq çəkili olanlar, yüksək qan təzyiqi olanlar və s.) müntəzəm olaraq qan şəkəri səviyyələrini yoxlatmalıdırlar. Erkən diaqnoz, xəstəliyin irəliləməsinin qarşısını almaq üçün vaxtında müdaxilə etməyə imkan verir. Həkiminizlə məsləhətləşərək, hansı müayinələrin (aclıq qan şəkəri, HBA1c) sizin üçün uyğun olduğunu öyrənin və bu müayinələri vaxtında aparın. Unutmayın, diabetlə mübarizədə erkən profilaktika ən təsirli vasitədir.

Bu 5 qızıl qaydaya əməl etmək şəkərli diabetdən qorunmaqla yanaşı, ümumi sağlamlığınızı da yaxşılaşdıracaq və daha uzun, daha keyfiyyətli bir həyat sürməyinizə kömək edəcəkdir. Sağlamlığınız sizin əlinizdədir!