Menstruasiya gecikməsi bir çox qadının həyatında qarşılaşa biləcəyi bir vəziyyətdir. Adətən hamiləliklə əlaqələndirilsə də, bir çox başqa səbəbləri də ola bilər. Bu məqalədə menstruasiya gecikməsinin ən çox görülən səbəblərini ətraflı şəkildə nəzərdən keçirəcəyik.
Hamiləlik
Menstruasiya gecikməsinin ən çox bilinən səbəbi hamiləlikdir. Əgər cinsi əlaqədə oldunuzsa və menstruasiyanız gecikirsə, ilk növbədə hamiləlik testi etmək məsləhətdir. Aptekdə satılan testlər və ya həkim müayinəsi hamiləliyi təsdiq edə bilər.
Stress
Stress menstruasiya dövrünə ciddi təsir göstərə bilər. Yüksək stress səviyyəsi hipotalamusun işinə mane olur. Hipotalamus, menstruasiya dövrünü tənzimləyən hormonları idarə edir. Stressdən qaynaqlanan hormonal balanssızlıq menstruasiyanın gecikməsinə və ya tamamilə dayanmasına səbəb ola bilər.
Çəki Dəyişiklikləri
Kəskin çəki dəyişiklikləri, xüsusilə də həddindən artıq arıqlama və ya kökəlmə menstruasiya dövrünə təsir göstərə bilər. Bədən yağının səviyyəsi hormonların istehsalına və metabolizmasına təsir edir. Həddindən artıq arıqlama və ya idmanla məşğul olma nəticəsində bədən yağının azalması menstruasiyanı dayandıra bilər. Eyni şəkildə, sürətli çəki artımı da hormonal balanssızlığa səbəb ola bilər.
Hormonal Kontraseptivlər
Hormonal kontraseptivlərdən (doğum nəzarət həbləri, spiral, iynələr və s.) istifadə etdikdə menstruasiya dövrü dəyişə bilər. Bəzi qadınlarda həblərin istifadəsi zamanı menstruasiya tamamilə dayana bilər, bəzilərində isə dövr uzana və ya qısalır. Kontraseptivləri dayandırdıqdan sonra da dövrün normallaşması bir neçə ay çəkə bilər.
Polikistik Over Sindromu (PCOS)
PCOS hormonal balanssızlıqla xarakterizə olunan bir endokrin pozğunluğudur. Bu sindrom yumurtalıqlarda çoxlu kiçik kistlərin əmələ gəlməsinə və ovulyasiyanın pozulmasına səbəb olur. PCOS olan qadınlarda menstruasiya dövrü qeyri-müntəzəm olur və ya tamamilə dayanır.
Tiroid Problemləri
Tiroid vəzisi metabolizmanı və enerjini tənzimləyən hormonlar istehsal edir. Tiroidin həddindən artıq aktiv (hipertiroidizm) və ya zəif aktiv (hipotiroidizm) olması menstruasiya dövrünə təsir göstərə bilər. Tiroid hormonlarının balanssızlığı menstruasiyanın gecikməsinə, ağır və ya yüngül axıntılara səbəb ola bilər.
Xroniki Xəstəliklər
Xroniki xəstəliklər (şəkərli diabet, çölyak xəstəliyi və s.) vəziyyəti pisləşdirərək menstruasiyanın gecikməsinə səbəb ola bilər. Bu xəstəliklər bədənin ümumi fəaliyyətinə təsir göstərərək hormonal balansı poza və menstruasiya dövrünü dəyişdirə bilərlər.
Menopauza
Perimenopauza dövründə, menopauzaya yaxınlaşdıqca menstruasiya dövrü qeyri-müntəzəm olmağa başlayır. Bu dövrdə menstruasiyalar arası intervallar uzana bilər və ya aybaşılar tamamilə dayana bilər. Menopauza adətən 45-55 yaş arası qadınlarda baş verir.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Etməli?
Menstruasiya gecikməsi narahatlıq yarada bilər, lakin əksər hallarda ciddi bir problem olmur. Aşağıdakı hallarda həkimə müraciət etmək məsləhətdir:
* Menstruasiya üç dəfə və ya daha çox ardıcıl olaraq gecikirsə
* Hamiləlik testi mənfi olsa da, gecikmə davam edirsə
* Menstruasiya ilə yanaşı şiddətli ağrılar, qanaxma və ya digər narahat simptomlar varsa
Həkim müayinəsi səbəbi müəyyənləşdirmək və müvafiq müalicəni təyin etmək üçün vacibdir.
