Andropoz, bəzən “kişi menopozu” adlandırılan, yaşlanma ilə əlaqəli hormonal dəyişikliklərin bir qismidir. Qadınlarda menopozun tamamilə qəfil və aydın şəkildə ortaya çıxmasından fərqli olaraq, andropoz daha tədrici bir prosesdir. Bu, kişilərdə testosteron səviyyəsinin tədricən azalması ilə xarakterizə olunur.
Andropozun Səbəbləri
Əsas səbəb yaşlanmadır. Yaş artdıqca testosteron istehsalı azalır. Digər amillərə genetik meyllilik, xroniki xəstəliklər (şəkərli diabet, ürək-damar xəstəlikləri), piylənmə və həyat tərzi (stress, pis qidalanma, fiziki aktivliyin azlığı) daxildir.
Andropozun Əlamətləri
Andropozun əlamətləri kişidən kişiyə fərqlənə bilər və hər kəsdə eyni şəkildə özünü göstərməyə bilər. Əsas əlamətlərə aşağıdakılar daxildir:
* Libidonun azalması (cinsi istək)
* Erektil disfunksiya
* Əzələ kütləsinin azalması və güc itkisi
* Bədən yağının artması (xüsusilə qarın nahiyəsində)
* Yorğunluq və enerji səviyyəsinin azalması
* Depressiya, əsəbilik və ya əhval dəyişiklikləri
* Yaddaş və konsentrasiya problemləri
* Yuxu pozğunluqları
* Sümüklərin zəifləməsi (osteoporoz riski)
* Tərləmə, xüsusilə gecə tərləmələri
Diaqnoz və Müalicə
Əgər andropoz əlamətlərindən şübhələnirsinizsə, həkimə müraciət etmək vacibdir. Həkim fiziki müayinə aparacaq və qanda testosteron səviyyəsini ölçmək üçün qan analizləri tələb edəcəkdir. Digər hormonların səviyyələri (məsələn, LH, FSH, prolaktin) də yoxlanıla bilər.
Müalicə variantlarına həyat tərzi dəyişiklikləri və hormon əvəzedici terapiya (HƏT) daxildir. Həyat tərzi dəyişikliklərinə sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki məşqlər (xüsusən də çəki qaldırma məşqləri), stressi azaltmaq və kifayət qədər yuxu daxildir. HƏT, testosteron səviyyəsini artırmağa kömək edə bilər, lakin bu, hər kəs üçün uyğun deyil və müəyyən riskləri daşıyır. HƏT-nin faydaları və riskləri həkimlə müzakirə edilməlidir.
Nəticə
Andropoz kişilərin yaşlanma prosesinin təbii bir hissəsidir. Əlamətləri idarə etmək və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün müalicə variantları mövcuddur. Həkimlə danışmaq və fərdi ehtiyaclarınıza uyğun ən yaxşı müalicə planını müəyyən etmək vacibdir.
