Varikosel nədir?
Varikosel, xayalarda (testislərdə) olan damarların genişlənməsidir. Bu vəziyyət, ayaqlardakı varikoz damarlarına bənzəyir. Əsasən sol xayalarda görülür, lakin bəzən hər iki xayanı da əhatə edə bilər. Varikosel, sperma istehsalına və keyfiyyətinə mənfi təsir göstərərək sonsuzluğa səbəb ola bilər.
Varikoselin Səbəbləri
Varikoselin dəqiq səbəbi tam olaraq bilinmir, lakin əsas faktoru damarlardakı klapanların düzgün işləməməsi hesab olunur. Normalda, bu klapanlar qanın xayalardan ürəyə doğru axmasını təmin edir. Klapanlar düzgün işləmədikdə, qan xayalarda toplanır, bu da damarların genişlənməsinə səbəb olur.
Bəzi risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:
* Genetik meyllik
* Xaya damarlarında olan anormallıqlar
* Yüksək təzyiq
Varikoselin Sonsuzluğa Təsiri
Varikosel, sonsuzluğun əhəmiyyətli səbəblərindən biridir. Genişlənmiş damarlar xayalarda temperaturu artırır. Yüksək temperatur sperma istehsalına neqativ təsir göstərir. Bu, sperma sayının azalmasına, sperma hərəkətliliyinin zəifləməsinə və sperma formasının dəyişməsinə səbəb ola bilər. Bu amillər, hamilə qalmaq şansını azaldaraq sonsuzluğa gətirib çıxarır.
Varikoselin Əlamətləri
Varikosel olan kişilərin əksəriyyətində heç bir əlamət olmur. Lakin bəzi hallarda aşağıdakı əlamətlər görünə bilər:
* Xayalarda ağrı və narahatlıq (xüsusilə ayaq üstə durduqda və ya fiziki aktivlik zamanı)
* Xayalarda şişkinlik və ya kütlənin olması
* Xayanın bir tərəfinin digərindən böyük olması
* Sonsuzluq
Diaqnoz
Varikosel diaqnozu, fiziki müayinə və ultrasəs müayinəsi ilə qoyulur. Fiziki müayinədə həkim xayalarda genişlənmiş damarları yoxlayır. Ultrasəs müayinəsi isə damarların ölçüsünü və qan axınını qiymətləndirməyə kömək edir.
Müalicə Yolları
Varikosel müalicəsi, xəstənin simptomlarına, sonsuzluq istəyinə və varikoselin şiddətinə bağlıdır. Müalicə üsullarına aşağıdakılar daxildir:
* [i]Cərrahi Müalicə:[/i] Genişlənmiş damarların bağlanması və ya çıxarılması əməliyyatı. Bu əməliyyat açıq cərrahiyyə və ya laparoskopik üsulla həyata keçirilə bilər.
* [i]Embolizasiya:[/i] Damarları bağlamaq üçün xüsusi maddələrin istifadəsi. Bu üsul, cərrahi əməliyyatdan daha az invazivdir.
Müalicədən sonra sperma keyfiyyəti yaxşılaşa bilər və hamilə qalmaq şansı artar.
Nəticə
Varikosel, kişilərdə sonsuzluğun əhəmiyyətli bir səbəbi ola bilər. Erkən diaqnoz və müalicə, sperma keyfiyyətini yaxşılaşdıraraq hamilə qalmaq şansını artırır. Əgər sizdə varikosel əlamətləri varsa, həkimə müraciət etməyiniz vacibdir.
