Zob xəstəliyi, qalxanabənzər vəzin böyüməsi nəticəsində yaranır. Bu böyümə, vəzin həddindən artıq aktiv (hipertiroidizm), yetərsiz aktiv (hipotiroidizm) və ya normal fəaliyyət göstərməsi ilə müşayiət oluna bilər. Zobun əlamətləri müxtəlif ola bilər və əsasən qalxanabənzər vəzin funksiyası ilə əlaqədardır.
Zobun Əsas Əlamətləri:
* Boyunda Şişkinlik: Zobun ən açıq əlaməti boyunda, adətən qırtlağın altında hiss olunan şişkinlikdir. Bu şişkinlik kiçik bir düyündən tutmuş, boynun ön hissəsini əhatə edən böyük bir kütləyə qədər dəyişə bilər.
* Nəfəs Almada Çətinlik: Böyük zob, traxeya (nəfəs borusu) üzərinə təzyiq göstərərək nəfəs almada çətinliyə səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə uzanarkən və ya fiziki aktivlik zamanı daha da pisləşə bilər.
* Udmada Çətinlik (Disfagiya): Zob, yemək borusuna (ezofagus) təzyiq göstərərək udmada çətinlik yarada bilər. Bu vəziyyət disfagiya kimi tanınır.
* Səsin Xırıltılı Olması: Səs sinirlərinə təzyiq göstərən zob səsin xırıltılı və ya boğuq olmasına səbəb ola bilər.
* Öskürək: Zob, nəfəs borusunu qıcıqlandıraraq xroniki öskürəyə səbəb ola bilər.
* Hipertiroidizmin Əlamətləri: Əgər zob hipertiroidizm ilə əlaqədardırsa, aşağıdakı əlamətlər müşahidə edilə bilər:
* Sürətli və ya nizamsız ürək döyüntüsü (taxikardiya)
* Əsəbilik, narahatlıq
* Titrəmə (tremor), əllərdə əsmə
* Həddindən artıq tərləmə
* İstiyə dözümsüzlük
* Çəki itkisi (iştahın artmasına baxmayaraq)
* Yorğunluq
* Yuxusuzluq
* Bağırsaq hərəkətliliyinin artması
* Hipotiroidizmin Əlamətləri: Əgər zob hipotiroidizm ilə əlaqədardırsa, aşağıdakı əlamətlər müşahidə edilə bilər:
* Yorğunluq, halsızlıq
* Çəki artımı
* Soyuğa dözümsüzlük
* Qəbizlik
* Dərinin quruluğu
* Saçların tökülməsi
* Üzün şişməsi
* Depressiya
* Yaddaş problemləri
Zobun Diaqnostikası:
Zobun diaqnostikası adətən fiziki müayinə, qan testləri (qalxanabənzər vəzin hormonlarının səviyyəsini ölçmək üçün) və görüntüleme üsulları (ultrasəs, qalxanabənzər vəzin sintiqrafiyası) ilə aparılır. Bəzi hallarda, düyünlü zobu qiymətləndirmək üçün biopsiya da tələb oluna bilər.
Zobun Müalicəsi:
Zobun müalicəsi onun səbəbinə, ölçüsünə və əlamətlərin şiddətinə bağlıdır. Müalicə variantları arasında dərmanlar (qalxanabənzər vəzin hormon səviyyəsini tənzimləmək üçün), radioaktiv yod terapiyası və cərrahi müdaxilə (zobun bir hissəsini və ya bütün vəzi çıxarmaq üçün) ola bilər.
Zobun əlamətlərini hiss edirsinizsə, düzgün diaqnoz və müalicə üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnoz və müalicə fəsadların qarşısını almağa və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.
