Hər kəsin həyatında az qala hər il üz-üzə gəldiyi narahat edici problemlərdən biri də öskürəkdir. Elə öskürək var ki, sizi yuxudan oyadır, işinizə mane olur, gündəlik fəaliyyətlərinizi iflic edir. Bu hallarda, təbii üsullara müraciət etmək çox vaxt ən doğru seçim olur. 15 illik təcrübəm ərzində şəfaverici təsirlərinə dəfələrlə şahid olduğum, nənələrimizin də istifadə etdiyi qədim və effektiv bir resept haqqında danışmaq istərdim: turp və bal qarışığı.
Niyə Turp və Bal?
Turp özündə bol miqdarda C vitamini, efir yağları, kükürd birləşmələri və antioksidantlar ehtiva edir. Bu maddələr, boğazda iltihabı azaltmağa, bəlğəmi yumşaltmağa və xaric etməyə kömək edir. Eyni zamanda, antibakterial və antiseptik xüsusiyyətləri ilə nəfəs yollarındakı infeksiyalarla mübarizə aparır. Bal isə min illərdir bilinən təbii bir antibiotik və iltihabəleyhinə vasitədir. Öskürək zamanı boğazı sakitləşdirir, yumşaldır və güclü antioksidant təsirləri ilə immunitet sistemini möhkəmləndirir. Bu iki möhtəşəm komponentin bir araya gəlməsi sinergik bir təsir yaradır və öskürəyə qarşı güclü bir 'silah' əldə etmiş oluruq.
Lazım Olanlar:
* 1 ədəd qara turp (ən idealıdır, lakin ağ turp da istifadə edilə bilər)
* 2-3 xörək qaşığı təbii bal (keyfiyyətli, xam bal)
Hazırlanma Prosesi:
1. **Turpun Hazırlanması:** Turpu yaxşıca yuyun. Bıçaqla turpun üst hissəsindən təxminən 1-2 sm dərinlikdə dairəvi bir kəsim edin. Bu hissə bir qapaq kimi istifadə olunacaq. Sonra, bıçaq və ya bir qaşıq vasitəsilə turpun içini boşaldın. Diqqət edin ki, turpun divarları çox incə olmasın, deşilməsin. Ortasında bir 'kasa' əmələ gəlməlidir. Boşaldılan turpun içini atmayın, ondan salat hazırlaya bilərsiniz.
2. **Balın Əlavə Edilməsi:** Boşaldılmış turpun içərisinə 2-3 xörək qaşığı təbii bal əlavə edin. Balın miqdarı turpun ölçüsünə görə dəyişə bilər, əsas odur ki, turpun içini tam doldurmasın, yuxarıda bir qədər boşluq qalsın.
3. **Gözləmə Müddəti:** Turpun kəsilmiş üst hissəsini qapaq kimi bal əlavə edilmiş turpun üzərinə qoyun. Turpu bir stəkanın və ya kiçik bir kasenin üzərinə qoyaraq saxlayın ki, əmələ gələn şirə ora axa bilsin. Sərin yerdə otaq temperaturunda ən azı 6-8 saat, ideal olaraq isə bir gecə saxlayın. Bu müddət ərzində turpun tərkibindəki şirələr balla qarışaraq öskürək üçün faydalı bir şərbət əmələ gətirəcək.
4. **İstifadəyə Hazırdır:** Sabah və ya 6-8 saat keçdikdən sonra turpun içərisində və altında toplanmış şirəni götürərək istifadə edə bilərsiniz.
İstifadə Qaydası və Dozaj:
* Yetkinlər: Gündə 3 dəfə, hər dəfə 1 xörək qaşığı.
* Uşaqlar (1 yaşdan yuxarı): Gündə 2-3 dəfə, hər dəfə 1 çay qaşığı. (1 yaşdan kiçik uşaqlara balın verilməsi tövsiyə olunmur).
Bu qarışığı təxminən 3-4 gün ərzində istifadə etmək olar. Şirə bitdikdən sonra eyni turpun içərisinə yenidən bal əlavə edərək prosesi təkrarlaya bilərsiniz. Təzə turp istifadə etmək daha yaxşıdır. Əgər öskürək 3-4 gündən sonra keçmirsə və ya pisləşirsə, mütləq həkimə müraciət edin. Bu, yalnız bir əlavə vasitədir və tibbi müalicəni əvəz etmir.
Əlavə Məsləhətlər:
* **Keyfiyyətli İnqrediyentlər:** Həmişə təzə turp və keyfiyyətli, işlənməmiş (xam) təbii baldan istifadə edin. Bal özü antimikrob xüsusiyyətlərinə görə öskürək üçün əvəzolunmazdır.
* **Səbir:** Təbii vasitələr bəzən dərhal təsir etmir. Bir neçə gün ardıcıl istifadə vacibdir.
* **Həkimlə Məsləhətləşin:** Xroniki xəstəlikləriniz varsa, hamiləsinizsə, laktasiya dövründəsinizsə və ya uşaqlarınıza vermədən əvvəl həkiminizlə məsləhətləşmək vacibdir. Bəzi insanlarda turp və ya bala qarşı allergiya ola bilər.
Bu sadə, lakin güclü təbii dərman vasitəsi, illərin sınağından keçmiş və minlərlə insanın öskürəkdən qurtulmasına kömək etmişdir. Ümid edirəm ki, bu məqalə sizə və yaxınlarınıza sağlamlıq gətirəcək!
