Mən, 15 illik təcrübəsi olan mütəxəssis kimi, qədimdən bu günə qədər insanların inandığı, lakin elmi əsası hər zaman tam sübut olunmayan bir mövzuya, yəni “göz dəyməsi”nə bitkilər vasitəsilə qarşı çıxma yollarına toxunmaq istəyirəm. Xalq təbabətində və bir çox mədəniyyətlərdə bitkilərin qoruyucu gücünə inanılmış, onların müalicəvi və mistik xüsusiyyətlərindən istifadə edilmişdir. Bu gün də bir çox evlərdə bəzi bitkiləri bu məqsədlə görmək mümkündür.
Mistik Qoruyucular: Göz Dəyməsinə Qarşı İstifadə Edilən Bitkilər
Tarix boyu müxtəlif bitkilər bədnəzərdən, mənfi enerjidən və göz dəyməsindən qorunmaq üçün istifadə olunmuşdur. Bu bitkilərin bir çoxu həm də güclü antioksidant, antiseptik və sakitləşdirici xüsusiyyətlərə malikdir ki, bu da onların insan sağlamlığına müsbət təsirini elmi cəhətdən əsaslandırmağa kömək edir. Xalq inanclarında bu bitkilərə verilən qoruyucu güc, bəlkə də, onların reaktiv təsirindən daha çox, insanların onlara olan inamından qaynaqlanır. İnanclar insan psixologiyasında güclü rol oynayır və müsbət düşüncənin formalaşmasına kömək edir.
Üzərlik – Ənənəvi Qoruyucu
Azərbaycan mədəniyyətində göz dəyməsinə qarşı ən çox istifadə olunan bitkilərdən biri şübhəsiz ki, üzərlikdir. Onun quru budaqları yandırılaraq tüstüsü evdə gəzdirilir və bunun mənfi enerjini uzaqlaşdırdığına inanılır. Üzərliyin tərkibindəki harmala alkaloidləri psixoaktiv xüsusiyyətlərə malikdir və müəyyən miqdarda istifadə edildikdə mərkəzi sinir sisteminə təsir edə bilər. Lakin göz dəyməsinə qarşı qoruyucu təsiri birbaşa sübut olunmasa da, yandırılarkən çıxardığı kəskin qoxunun həşəratları qovduğu və havanı dezinfeksiya etdiyi müşahidə edilmişdir.
Dəfnə Yarpağı və Ardıc – Sakitləşdirici və Təmizləyici
Dəfnə yarpağı qədim Romanlardan bəri müqəddəs hesab edilmiş və qoruyucu gücünə inanılmışdır. Onun yandırılması zamanı yayılan ətrin sakitləşdirici təsirə malik olduğu və stresi azaltdığı məlumdur. Ardıc isə bir çox mədəniyyətlərdə təmizləyici və qoruyucu bitki kimi istifadə olunur. Ardıcın şaxələri yandırıldığında çıxan tüstünün havanı təmizlədiyi və xoşagəlməz qoxuları aradan qaldırdığı müşahidə olunmuşdur. Bu bitkilərin sakitləşdirici və təmizləyici xüsusiyyətləri, bəlkə də, onların “göz dəyməsinə qarşı” effektivliyi haqqındakı inancların əsasını təşkil edir.
Digər Bitkisəl Qoruyucular və Nəticə
Sarımsaq, nanə, rozmarin kimi bitkilər də bəzi inanclarda qoruyucu xüsusiyyətlərə malik hesab edilir. Sarımsağın güclü antiseptik xüsusiyyətləri və xüsusi qoxusu onun qoruyucu gücünə inamı artıra bilər. Nanə və rozmarin isə təravətləndirici və tonuslandırıcı təsirləri ilə tanınır. Unutmaq vacibdir ki, bu bitkilərin göz dəyməsinə qarşı birbaşa elmi sübuta malik təsiri yoxdur. Lakin onların insan psixikasına müsbət təsiri, rahatlaşdırıcı və təmizləyici xüsusiyyətləri, eləcə də insanların onlara olan inamı, özlərini daha təhlükəsiz və qorunmuş hiss etmələrinə kömək edə bilər. Ən əsası odur ki, insanın özünü rahat və təhlükəsiz hiss etməsi, xoşbəxtlik və rifah üçün vacibdir. Bu bitkilər bu hisslərə çatmaq üçün bir vasitə rolunu oynaya bilər.
